*afer/o UV

*afero

1.
Okupo, laboro aŭ tasko kiun oni faras aŭ intencas fari: la afero ne urĝas PrV ; la obeado al la personaj gustoj en tiel komuna afero, kiel la nia, estas tre malutila[1]; en tiu ĉi lernejo la infanoj estas edukataj tre bone, ĉar la lernejestro sin okupas je sia afero kun amo [2]; faru vian aferon, Dio zorgos ceteron PrV ; aranĝi la aferon [3]; nun ni transiru al la afero (al la diskutata temo); al la afero! PrV ; pri kio estas la afero? PrV ; saĝa tenas aferon, malsaĝa esperon PrV ; zorgu pri viaj aferoj!; estas lia afero (tio koncernas lin) skribi al lia patro; li forveturis por unu tago pro tre grava afero [4]; min ne tuŝas la afero, mi staras ekstere PrV .
2.
Socia interago:
a)
Io koncernanta publikajn interesojn: tio estas ŝtata afero; ministro pri internaj, eksterlandaj aferoj; mi formetas de mi ĉian oficialan rolon en nia afero [5].
b)
JUR Io koncernanta privatulojn aŭ publikajn personojn, aparte traktata de oficialaj instancoj aŭ gazetaro; precipe juĝafero: defendu aferon de vidvino [6]; formeti la aferon en la keston de forgeso PrV ; se saĝa homo havas juĝan aferon kun homo malsaĝa, tiam, ĉu li koleras, ĉu li ridas, li ne havas trankvilon. [7]; David ... ne forkliniĝis de ĉio, kion la Eternulo ordonis al li, krom la afero kun Urija, la Ĥetido [8]; mi esperas, ke mia afero baldaŭ venos antaŭ la tribunalon; krima, sensacia afero; sesono de la historio pritraktas la „aferon Lapenna“ [9].
c)
EKON Komerco, negoco: negocaj aferoj estas severaj PrV ; amikeco aparte, afero aparte PrV ; tago festa, for aferoj PrV .
3.
(figure) Io estanta en la mondo, konkreta aŭ abstrakta objekto, cirkonstanco, fenomeno: sen povo kolero estas ridinda afero PrV ; dum mia vojaĝo mi vidis interesajn aferojn; scienca afero; pri kiu afero li parolas?; tio estas alia afero; paroloj kaj faroj estas malsamaj aferoj PrV ; ne juĝu pri afero laŭ ĝia ekstero PrV ; eĉ la plej nekredeblajn aferojn ... li tuj kredas [10]. VD:aĵo, objekto.
1. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, La Esperantisto, 1891, p.49
2. Zamenhof: Aldono al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 11:6
4. N.V. Gogol, tr. Zamenhof: La revizoro, 5:7
5. Zamenhof: La parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista, Krakovo, 1912-08-11
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 1:17
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj ĉap. 29:9
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 15:5
9. Petro DESMET': Politika historio de la neŭtrala UEA, Monato, 2007
10. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §41.
afrikanse:
ding
albane:
gjë
amhare:
ነገር
angle:
matter, affair 1. object, thing 2.b case 2.c concern 3. object, thing
arabe:
شيء
armene:
բան
azerbajĝane:
şey
beloruse:
справа, рэч
bengale:
বিষয়
birme:
အရာ
bosne:
stvar
bretone:
1. afer 2.b afer 2.c afer 3. tra
ĉeĥe:
případ, věc, věc, záležitost
ĉine:
2. 大事 [dàshì]
dane:
ting
estone:
asi
eŭske:
gauza
filipine:
bagay
finne:
1. asia, kysymys al la afero!: asiaan!. 2.b (oikeus)asia, tapaus, juttu 2.c liikeasia 3. asia (voi tarkoittaa jotain konkreettistakin, jää usein kääntämättä erillisellä sanalla) mi vidis interesajn ~ojn: olen nähnyt paljon mielenkiintoista. ne juĝu pri ~o laŭ ĝia ekstero : ulkonäkö pettää.
france:
1. affaire, problème, question la ~o ne urĝas: il n'y a pas le feu. nun ni transiru al la ~o: venons-en à notre affaire . al la afero!: au fait !. pri kio estas la ~o?: de quoi s'agit-il?. zorgu pri viaj ~oj!: occupez-vous de vos affaires!, occupez-vous de vos pieds!. estas lia ~o: c'est son affaire, c'est son problème, c'est lui que ça regarde. min ne tuŝas la afero: ce n'est pas mon affaire, ce n'est pas mon problème, ce ne sont pas mes oignons, cette affaire ne me regarde pas. 2.b affaire, cas, cause, dossier, procès 2.c affaire, business , entreprise, commerce, firme, société amikeco aparte, ~o aparte: en affaires, on ne fait pas de sentiment , les affaires sont les affaires. 2. affaire 3. chose, affaire tio estas alia ~o: c'est une autre affaire, c'est autre chose, c'est une autre paire de manches. paroloj kaj faroj estas malsamaj ~oj: entre dire et faire, il y a un monde . ne juĝu pri ~o laŭ ĝia ekstero : il ne faut pas juger de l'arbre par l'écorce, les apparences sont trompeuses.
galege:
cousa
germane:
Sache, Angelegenheit
guĝarate:
વસ્તુ
haitie:
bagay
haŭse:
abu
hebree:
דָבָר
hinde:
बात
hispane:
la ~o ne urĝas: la cosa no urge. nun ni transiru al la ~o: vayamo al asunto en cuestión. al la afero!: ¡al grano!. pri kio estas la ~o?: ¿de qué se trata?. zorgu pri viaj ~oj!: ¡métete en tus asuntos!. estas lia ~o: es asunto suyo, es cosa suya. min ne tuŝas la afero: no es asunto mío. 2.b caso, asunto 2.c negocio 3. cosa, asunto, las apariencias engañan paroloj kaj faroj estas malsamaj ~oj: del dicho al hecho hay un trecho.
hungare:
1. ügy 2.b ügy 3. dolog
igbe:
ihe
indonezie:
2.a urusan 2.b kasus 2.c bisnis 3. hal
irlande:
rud
islande:
hlutur
itale:
faccenda, affare, cosa
japane:
1. 用件 [ようけん], 用事 [ようじ] 3. [こと], 事柄 [ことがら], 物 [もの], 事件 [じけん], 出来事 [できごと]
jave:
bab
jide:
זאַך
jorube:
ohun
kanare:
ವಿಷಯ
kartvele:
რამ
katalune:
afer, assumpte, cosa
kazaĥe:
нәрсе
kimre:
beth
kirgize:
буюм
kmere:
រឿង
koree:
korsike:
cosa
kose:
into
kroate:
stvar
kurde:
tişt
latine:
aliquid
latve:
lieta
laŭe:
ການທົດສອບ
litove:
dalykas
makedone:
работа
malagase:
zavatra
malaje:
perkara
malajalame:
വസ്തു
malte:
ħaġa
maorie:
mea
marate:
गोष्ट
monge:
tshaj plaws
mongole:
зүйл
nederlande:
zaak
njanĝe:
chinthu
okcidentfrise:
ding
okcitane:
afar, causa
panĝabe:
ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ
paŝtue:
خبره
pole:
1. sprawa, rzecz nun ni transiru al la ~o: przejdźmy do rzeczy. al la afero!: do rzeczy!. pri kio estas la ~o?: o co chodzi?. zorgu pri viaj ~oj!: zajmij się swoimi sprawami. estas lia ~o: to jest jego sprawa. grava ~o: ważna sprawa. min ne tuŝas la afero: mnie ta sprawa nie dotyczy. 2.b sprawa 2.c sprawa, interes 3. sprawa, rzecz pri kiu ~o li parolas?: o czym mowa?. tio estas alia ~o: to jest inna sprawa. paroloj kaj faroj estas malsamaj ~oj: co innego mówić, a co innego robić . ne juĝu pri ~o laŭ ĝia ekstero : nie oceniaj rzeczy po wyglądzie.
portugale:
1. questão, assunto, negócio 2.b caso, questão, causa 2.c assunto, negócio 3. coisa, assunto
ruande:
ikintu
ruse:
1. дело grava ~o: важное дело. 2.b дело 2.c дело 3. вещь, дело tio estas alia ~o: это другое дело.
samoe:
mea
sinde:
شيء
sinhale:
දෙයක්
skotgaele:
rud
slovake:
1. záležitosť 2.b prípad 3. vec
slovene:
stvar
somale:
wax
ŝone:
chinhu
sote:
ntho e
sunde:
barang
svahile:
kitu
taĝike:
чиз
taje:
1. เรื่องราว, การงาน 2.c ธุระ
tamile:
விஷயம்
tatare:
нәрсә
telugue:
విషయం
tibete:
ཅ་ལག་
tokipone:
ijo
turke:
1. problem, sorun, iş, dert zorgu pri viaj ~oj!: kendi işinizle uğraşın. estas lia ~o: o kendisini ilgilendirir, o onun problemi. min ne tuŝas la afero: beni ilgilendirmez, o benim problemim değil. 2.b dosya(hukuk), dava 2.c iş, şirket, firma, ticaret 3. şey, eşya paroloj kaj faroj estas malsamaj ~oj: lafla pilav pişmez. ne juĝu pri ~o laŭ ĝia ekstero : görünüşe aldanmamalı.
ukraine:
річ
urdue:
بات
uzbeke:
narsa
vjetname:
điều
zulue:
into

afera

Rilata al afero:
1:
bestaj radikoj kaj multaj aferaj radikoj signifas en verba formo „agi kiel tia besto aŭ afero“ [11].
2.c:
ĉe sociaj kaj aferaj kunvenoj kutime kaj laŭmore estas saluti kaj adiaŭi ĉiun personon individue, per manpremo [12]; retpoŝto estas tre efika en persona kaj afera korespondado [13].
11. B. Wennergren: Verboj el ne-agaj radikoj, PMEG
12. Boris Kolker: Vojaĝo en Esperanto-lando, A. Tilmont: Praktikaj informoj pri Antverpeno, leciono 11a
13. Boris Kolker: Vojaĝo en Esperanto-lando, B. Kolker: Pri Interreto per simplaj vortoj, leciono 26a
angle:
1.a object 1.b business
beloruse:
дзелавы
ĉeĥe:
aférový
finne:
asia-
france:
1.a de chose 1.b d'affaire(s)
hispane:
de asuntos, de negocios, relacionado con asuntos
pole:
rzeczowy
slovake:
aférový

afereca

Havanta aŭ afektanta seriozecon aŭ alian econ, necesan por pritrakti gravajn aferojn: afereca tono; fakte temas pri preskaŭ scienca faklibro en tre sobra afereca kaj preskaŭ senriproĉa lingvaĵo [14].
14. Pejno S.: Faligas la fundamentojn de esperantismo, Monato, 1999/06 p. 27-28
angle:
business-like
beloruse:
дзелавы
finne:
asiallinen
pole:
rzeczowy

aferema

Inklina okupiĝi pri siaj aferoj; tre okupita de ili, aŭ ŝajniganta sin tia: antaŭe iras du aferemaj homoj kaj petas kamaradojn gejunulojn iome doni vojon [15]; tio ŝajnas stranga, ke en aferema kaj agema Usono ekzistas tiuj personoj [16].
15. A. Solĵenicin trad L. Isajeva: La Paska Krucirado, LOdE 1994:2
16. trad V. Okc: Santa Feo, http://www.esperanto.mv.ru/Usono/truu22.html
angle:
business-like
beloruse:
дзелавы, дзелавіты
finne:
toimelias, puuhakas
france:
affairé
pole:
konkretny
taje:
เรื่องมาก, จุ้นจ้าน

aferisto

EKON Profesiulo pri aferoj2.c: lastatempe mi estis laborinta pli forte ol iu ajn el tiuj aferistoj, kies sorton mi tiom arde volis eviti [17]; Hadda estis ne nur teatrogeniulo, li estis ankaŭ ruza aferisto, scianta kiom valoras bona organizado [18]; mi metis ĉion en aferistan tekon [19].
angle:
businessperson, businessman
beloruse:
бізнэсмэн
ĉeĥe:
obchodní zástupce, správce majetku
finne:
liikemies, liikenainen
france:
homme d'affaires, business-man
hispane:
persona de negocios
indonezie:
pebisnis, pengusaha
japane:
実務家 [じつむか], ビジネスマン
pole:
biznesman, zarządca, negocjator
slovake:
obchodný zástupca, správca majetku
taje:
นักธุรกิจ
turke:
iş adamı

amafero

Ama kaj seksa interrilato.
angle:
affair (love), love affair
beloruse:
любоўная справа
ĉeĥe:
milostná záležitost (sněkým)
finne:
rakkausjuttu, suhde
france:
aventure, liaison
hispane:
aventura amorosa, asunto amoroso
indonezie:
hubungan cinta
japane:
恋愛事件 [れんあいじけん], 情事 [じょうじ]
pole:
sprawa miłosna
slovake:
milostná záležitosť
taje:
เรื่องความรัก
turke:
macera(aşk)

juĝafero

JUR
Tio, kio estas diskutata antaŭ juristo: Honkongo ĝuas altan memstarecon en administracio, leĝfarado kaj en juĝaferoj [20]; mi ne havas sufiĉan monon por gajni juĝaferon se direktoro K. atakas min pro kalumnio [21]; (figure) Vi, ho Sinjoro, defendis mian juĝaferon [22].
20. Alice LIU: Honkongo: «Migranta filo» post 10 jarojMonato
21. Dafydd ap Fergus: Vide el Bruselo: Kalumnio de malriĉa esperantisto, La Ondo de Esperanto, 2001. N-ro 10
22. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Plorkanto 3:38
angle:
case (justice), trial (justice)
beloruse:
судовая справа, судовы працэс
france:
affaire, cause, procès
hispane:
caso, proceso
japane:
訴訟事件 [そしょうじけん]
pole:
sprawa sądowa
ruse:
судебное дело
ukraine:
судовий процес

havi aferon kun

(frazaĵo) Pro negoco, juĝafero aŭ alia socia neceso rilati kun: tiam la rabistoj komprenis, ke ili havas aferon kun sekreta sorĉa forto, kaj kun timego ili forkuris [23]; ĉu ni povis scii, kun kiu kaj kio ni havos aferon? [24].
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
24. A. Grin, trad. J. Finkel: La mondo brilanta, 2010
angle:
have business with
beloruse:
мець справу (з кімсьці), весьці справы
france:
avoir affaire à
hispane:
tener algo con, tener un asunto con
pole:
mieć sprawę z
taje:
มีธุระกับ

administraj notoj

am~o: Mankas dua fontindiko.
am~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.